حذف رانت با تک‌نرخی شدن ارز

مصاحبه‌ای با اگزیم‌نیوز داشتم دربازه تک‌نرخی شدن ارز و اثرات آن در اقتصاد ایران در ادامه آمده است. لینک مصاحبه این‌جاست. این مصاحبه در چند بخش در #نیمکت (nymkat@)، کانال تلگرامی من نیز آمده است.

* * * * *

در ۵ سال اخیر بازار ارز کشور با تلاطماتی رو‌به‌رو بوده که این مسائل موجب افزایش ۳ برابری قیمت ارز در کشور شد. این موضوع تأثیر مستقیمی بر سایر بازارها داشت و موجب شد تا قیمت بسیاری از کالاها در ادامه تورم ارزی افزایش یابد. در سال ۹۱ همزمان با اوج گرفتن مشکلات در بازار ارز مسئولان دولتی برای کنترل بازار، مرکز مبادلات ارزی را تأسیس کردند و همین موضوع موجب شد تا ارز ۳ نرخی شود؛ این رخداد انتقادهای فراوانی را از سوی کارشناسان به همراه داشت. آن‌ها معتقد بودند که ارز در کشور باید تک‌نرخی شود.

هرچند تأسیس مرکز مبادلات ارزی در کشور موجب شد تا حدودی بازار ارز کنترل شود اما با نزدیک شدن به انتخابات ریاست جمهوری باز هم نوسانات در بازار ارز افزایش یافت و نرخ دلار در بازار آزاد تا ۳۵۰۰ تومان نیز افزایش یافت. با روی کار آمدن دولت یازدهم مسئولان دولتی اعلام کردند کنترل بازار ارز از اولویت های مهم اقتصادی دولت است و از سیاست تر نرخی شدن ارز سخن گفتند و ولی‌الله سیف رئیس کل بانک مرکزی اعلام کرد که برنامه دولت این است که ارز را تک‌نرخی کند. این در شرایطی است که در دهه ۷۰ و ۸۰ ارز در اقتصاد کشور تک‌نرخی شد و تقریبا تا چند سال گذشته تک‌نرخی بود اما در پی افزایش نرخ تورم ارز هم مشمول تورم شد و به‌دلیل پیاده نشدن تورم بر روی نرخ ارز، به‌تدریج فاصله نرخ ارز در بازار آزاد و ارز دولتی افزایش یافت و در نتیجه شاهد از بین رفتن نظام تک‌نرخی ارز در اقتصاد بودیم.

دکتر سعید اسلامی بیدگلی درباره آثار افزایش نرخ ارز و حرکت به سمت یکسان‌سازی ارزی با خبرنگار اگزیم نیوز گفتگو کرده است.

اسلامی بیدگلی تشریح کرد: آثار سیاست‌های اقتصادی و نوسان متغیرها در ابعاد کوتاه‌مدت و بلندمدت قابل‌بررسی است. تاکنون به‌دلیل وجود نظام چند نرخی ارز در کشور عده‌ای از فعالان حوزه کسب‌وکار از رانت برخوردار بوده‌اند. وی افزود: با ایجاد نظام تک‌نرخی ارز رانت این عده از بین می‌رود و علاوه بر متضرر شدن این گروه، آسیبی که متوجه آن‌هاست به بخش‌های اقتصادی سرایت خواهد کرد و سیستم اقتصادی را با اختلال مواجه می‌کند.

این کارشناس ارشد مسائل مالی و اقتصادی در ادامه گفت: اجرای این نظام در کوتاه‌مدت کار آسانی نیست و به‌دلیل حجم قوانین متناقض و استثناهای قانونی، ابداع راه فرار برای سیاست‌های جدید اعم از ارز تک‌نرخی قابل پیش‌بینی خواهد بود.

وی افزود: اگر این سیاست اجرایی شود و پایدار بماند، حرکت ارز به سمت افزایش خواهد بود. به این معنی که با توجه به تعدیل ارز براساس فاصله تورم داخلی و خارجی انتظار می‌ود روند تغییر ارز صعودی باشد.

اسلامی بیدگلی همچنین گفت: فضای رقابتی در اقتصاد با اجرای نظام ارز تک‌نرخی تقویت می‌شود و بازارهای اقتصادی به سمت یک بازار کامل حرکت خواهند کرد. عدم‌کارایی و رقابت‌پذیری در بازارهای اقتصادی موجب بروز ناکارایی در کل سیستم اقتصادی می‌شود.

وی افزود: رانت‌های ارزی باید از تمام نهادهای اقتصادی از خصوصی‌ها تا حاکمیتی‌ها برچیده شود؛ ارز تک‌نرخی این رانت‌ها را از بین می‌برد و در بلندمدت موجب ایجاد کارایی و بهره‌وری در بخش‌های اقتصادی خواهد شد. تک‌نرخی شدن ارز می‌تواند به‌عنوان راهکاری اثر بخش از به‌وجود آمدن رانت در واردات به کشور تأثیرگذار باشد.

جوابی بنویسید

ایمیل شما نشر نخواهد شد

* Copy This Password *

* Type Or Paste Password Here *

شما می‌توانید از این دستورات HTML استفاده کنید: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>