تحلیلی بر تغییرات قیمتی اوراق تسهیلات مسکن

فروش اوراق تسهیلات مسکن در بازار ثانویه فرصتی بود تا انتظارات سرمایه‌گذاران از نرخ سود در قیمت یکی از ابزارهای مالی نمایان شود. تقابل عرضه و تقاضا در این ابزار از مهم‌ترین عوامل تعیین‌کننده قیمت است. نوسانات نرخ سود و همچنین انتظارات قیمتی از مسکن بر قیمت اوراق تسهیلات مسکن اثرگذار است و در اقتصادی که نرخ‌ها همواره به‌صورت دستوری تعیین می‌شده است، معرفی این ابزار فرصتی مناسب بود.

تغییرات قیمت این اوراق اما در یک ماه گذشته (و به‌خصوص هفته گذشته) موجب شد که نرخ مؤثر تسهیلات مسکن افزایش چشمگیری داشته باشد. هرچند عوامل روانی همیشه نقش موثری بر نوسانات قیمتی اوراق بهادار بازار سرمایه ایفا می‌کند، اما نمی‌توان از نقش متغیرهای بنیادی در این زمینه چشم‌پوشی کرد. رشد قیمتی این اوراق نشان می‌دهد که سرمایه‌گذاران در اوراق “تسه” و متقاضیان تسهیلات مسکن آماده عرضه بیشتر تسهیلات مسکن هستند. کسانی که این اوراق را خریداری می‌کنند برای مدت طولانی امکان استفاده از تسهیلات را خواهند داشت و همین امر موجب شده است که انتظار کاهش نرخ تسهیلات شبکه بانکی (که در پی کاهش انتظارات تورمی رخ داده است)، تقاضا برای این اوراق را افزایش دهد. درست در همین زمان مدیریت بانک مسکن از تلاش برای کاهش نرخ تسهیلات وابسته به سپرده بانک خبر می‌دهد و اثر این عامل را تشدید نیز می‌کند.

یکی دیگر از عواملی که بر رشد تقاضا و به‌تبع آن قیمت این اوراق بی‌تأثیر نبوده است، پیش‌بینی رفع رکود از معاملات مسکن با قیمت متوسط است که همزمان با رکود نسبی در سایر بخش‌های اقتصاد کشور (به‌ویژه بخش‌های سرمایه‌گذاری) علاقه به تأمین مالی در این بخش را افزایش داده است.

عامل دیگری که بر نوسانات قیمتی این ابزار مالی تأثیرگذار است، اثرات تقویمی است. در فصل تابستان رونقی در معاملات مسکن وجود دارد و همچنین اکنون زمان سررسید سپرده‌های سال گذشته می‌باشد و به این ترتیب معامله‌گران بازار املاک و مستغلات به‌دنبال تشکیل سبد تأمین مالی خود برای ورور به این بازار هستند.

همان‌طور که مشاهده می‌کنید مجموعه عوامل روانی، بنیادی و تقویمی باعث شده است که قیمت اوراق تسهیلات مسکن طی یک‌ ماه گذشته رشد داشته باشد و به سطحی برسد که این پرسش را در ذهن متقاضیان و سرمایه‌گذران ایجاد کند که آیا دریافت این تسهیلات از طریق خرید اوراق تسه توجیه اقتصادی دارد؟

تغییرات قیمتی اوراق تسهیلات مسکن نشان از پویایی بازار در پیش‌بینی نرخ‌ها دارد و اگرچه ممکن است به سود یا زیان سرمایه‌گذاران منجر شود، کاراتر از تعیین دستوری نرخ‌ها می‌باشد. واگذاری تعیین نرخ به سیستم بازار تجربه‌ای است که سال‌ها در تمام کشورهای توسعه‌یافته برقرار بوده است. رونق معاملاتی و نوسانات قیمتی این اوراق نشان می‌دهد که بازار سرمایه ایران (که به‌شدت با کمبود ابزارهای مالی مناسب مواجه است) فرصت‌های بسیاری برای طراحی‌های مالی در اختیار دارد.

بازار پیش‌روی اوراق تسهیلات مسکن همچنین نشان‌دهنده فرصتی برای شبکه بانکی است تا با طراحی اوراقی، انواع مختلف تسهیلات املاک و مستغلات را از طریق بازار سرمایه عرضه کند و نرخ‌گذاری این اوراق هم از طریق سازوکار عرضه و تقاضا تعیین شود. همچنین توسعه ابزارهای مالی بر اساس اوراق تسهیلات مسکن (که خود می‌تواند بسیار متنوع باشد)، امکان نرخ‌گذاری اشتباه در بازار سرمایه را به‌شدت کاهش خواهد داد. ایجاد صندوق‌های سرمایه‌گذاری مبتنی بر سپرده‌ها و عرضه اوراق توسط این صندوق‌ها ایده اولیه‌ای در این حوزه است و البته که با اندکی مطالعه و اندیشه بیشتر می‌توان ابزارهای مالی بسیاری بر این اساس طراحی کرد. بی‌تردید همه ابزارهای مالی که سازوکار تعیین نرخ و قیمت‌گذاری اوراق را به بازار واگذار کنند، کاراتر از دست‌کاری قیمتی توسط نهادهای مالی می‌باشد.

 

توضیح: این یادداشت به‌عنوان سرمقاله ۲۳ مرداد ۱۳۹۵ روزنامه تعادل منتشر شده است (این‌جا)

جوابی بنویسید

ایمیل شما نشر نخواهد شد

* Copy This Password *

* Type Or Paste Password Here *

شما می‌توانید از این دستورات HTML استفاده کنید: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>